Slobodna površinska energija tekstila

Sažetak

Opisane su pojave na graničnim površinama u mokrim procesima oplemenjivanja tekstila, od kojih su najznačajnije - kvašenje, penetracija i adsorpcija. Ove se pojave događaju u kontaktu dviju površina - kapljevine (kupelji) i krutine (tekstila), čija površinska svojstva određuju jakost međudjelovanja kruto-kapljevito. Ta su međudjelovanja rezultat slobodne površinske energije tekstila i svojstva kupelji kojom se površina tekstila obrađuje. Slobodna površinska energija nekog materijala (krutine) zbroj je energetskih doprinosa pripisanih različitim površinskim interakcijama, nepolarnim Lifshitz-van der Waalsovim i polarnim kiselo-baznim interakcijama. Najčešće primjenjivana metoda određivanja slobodne površinske energije direktnim mjerenjem dodirnog kuta (kuta kvašenja) ima znatnih ograničenja kada je u pitanju tekstil, dakle, heterogena, porozna i najčešće hidrofilna površina. Metoda određivanja dodirnog kuta koristi se uglavnom na vrlo glatkim, homogenim, najčešće hidrofobnim površinama, kao što su npr. polimerne folije. Problem određivanja slobodne površinske energije na heterogenim, poroznim materijalima, slabo definirane geometrije, kao što su praškasti materijali, tekstil, keramika i sl. riješio je Chibowski polazeći od modificirane Washbornove jednadžbe koja se odnosi na mjerenje kapilarnosti poroznih materijala. U ovom radu opisan je pristup određivanju slobodne površinske energije i odgovarajućih energetskih komponenata na tekstilu, koji se temelji na eksperimentima kvašenja i penetracije nekoliko vrsta otapala, polarnih i nepolarnih na uzorcima tekstila, korištenjem aparature po Chibowskom i Holyszu.